Güvenlik Tedbirleri

Güvenlik tedbirleri, korunması gereken kişi, alan, tesis, bilgi ve malvarlığına yönelik tehditlerin önceden belirlenmesi, risklerin derecelendirilmesi ve bu riskleri azaltacak uygun önlemlerin planlanması esasına dayanır. Güvenlik hizmetinin amacı yalnızca meydana gelmiş bir olaya müdahale etmek değil; suçun oluşmasına imkan veren şartları ortadan kaldırmak, caydırıcılık sağlamak ve can ile mal güvenliğini sürekli korumaktır.

Bu çerçevede güvenlik tedbirleri; risk analizi, devriye hizmetleri, kontrol noktaları, nokta hizmetleri, olay yerinin korunması, şüpheli şahıs-eşya-araçlara karşı alınacak önlemler ve toplu etkinlik güvenliği gibi birbirini tamamlayan başlıklardan oluşur. Etkili güvenlik yönetimi, insan kaynağı, fiziki önlem, teknik cihaz ve doğru planlamanın birlikte uygulanmasıyla sağlanır.

Güvenlik Risk Analizi ve Risk Yönetimi

Güvenlik, Tehlike, Tehdit ve Risk Kavramları

Güvenlik; toplum yaşamında yasal düzenin aksamadan yürütülmesi ve kişilerin korkusuzca yaşayabilmesi durumudur. Tehlike, korunan değerlere zarar verme potansiyeli bulunan ve gerçekleşme ihtimali taşıyan istenmeyen durumu ifade eder. Tehdit ise önceden tahmin edilebilen, mücadele edilebilir ve korunan değerlere zarar verme potansiyeli taşıyan tehlikelerdir. Risk, belirli bir zaman aralığında hedeflenen sonuca ulaşamama, kayba veya zarara uğrama olasılığıdır.

Risk kavramı, bir tehlikenin belirli bir zaman ve mekanda gerçekleşmesi halinde tehdit altındaki unsurların alacağı hasarın düzeyine bağlı potansiyel kayıpları ifade eder. Tehdit ve tehlike, risk kavramını kendi içinde barındırır. Bu nedenle güvenlik tedbirlerinin temelinde riskin doğru tanımlanması ve kontrol altına alınması yer alır.

Risk Analizi Nedir?

Risk analizi; koruma altındaki yer veya değerlere ilişkin coğrafi durum, yürütülen faaliyetler ve güncel gelişmeler dikkate alınarak potansiyel zararların belirlenmesi, derecelendirilmesi ve bu zararları önleyecek güvenlik tedbirlerine karar verilmesi sürecidir. Risk analizinin hedefi en uygun güvenlik tedbirlerini belirlemektir.

Risk Analizinin Üç Aşaması

• Olası risklerin tespit edilmesi
• Tespit edilen risklerin derecelendirilmesi
• Riskleri ortadan kaldıracak güvenlik tedbirlerine karar verilmesi

1. Olası Risklerin Tespit Edilmesi

Bu aşamada muhtemel ve olumsuz senaryolar geliştirilir, risklerin tanımı yapılır ve olası zararların gerçekleşme ihtimali değerlendirilir. Korunan yerlerin geçmişte maruz kaldığı saldırılar, doğal afetler veya güvenlik zafiyetleri doğru risk tespiti için dikkate alınmalıdır. Risklerin dinamik olduğu, nitelik ve nicelik bakımından değişebileceği unutulmamalıdır.

2. Risklerin Derecelendirilmesi

Risklerin derecelendirilmesi, hangi risklere öncelik verilmesi gerektiğini ortaya koyar. Riskler genel olarak çok yüksek, yüksek ve düşük risk şeklinde sınıflandırılabilir. Çok yüksek risklerde zaman kaybetmeden acil önlem alınmalıdır. Yüksek risklerde uygun süre içinde gerekli tedbirler uygulanmalıdır. Düşük risklerde ise ilave tedbir zorunlu olmayabilir ancak rutin kontroller sürdürülmelidir.

3. Güvenlik Tedbirlerine Karar Verilmesi

Son aşamada risklerin kontrol altına alınması ve azaltılması için önleyici tedbirler planlanır. Bu tedbirler insan kaynağı, fiziki önlemler ve teknolojik sistemler kullanılarak uygulanabilir. Risk seviyesindeki değişikliklere göre tedbirler artırılabilir, azaltılabilir veya değiştirilebilir.

Güvenlik Tedbirlerinin Planlanması

Güvenlik tedbirlerinin planlanması, risk analizinin sonuç bölümüdür. Mevcut risk durumu belirlendikten sonra korunacak kişi veya yere uygun güvenlik tedbirleri seçilir. Bu aşamada geçmişte yaşanan olaylar, personel durumu, korunacak yerin konumu ve fiziki unsurları değerlendirilerek güvenlik haritası oluşturulmalıdır.

Korunan Tesislere Yönelik Olası Tehditler

• Adi suçlar
• Siber suçlar
• Kurumsal kimliği zedeleyici eylemler
• Silah veya patlayıcı madde kullanılarak yapılan saldırılar
• Doğal afetler

Güvenlik Çemberi Yaklaşımı

Güvenlik planlamasında dışarıdan içeriye doğru hayali bir çember çizilerek üç kademeli güvenlik çemberi oluşturulur. Bunlar dış güvenlik çemberi, orta güvenlik çemberi ve iç güvenlik çemberidir. Temel amaç, dış çemberi geçen tehdidin orta çemberde önlenmesi ve iç çembere ulaşmadan etkisiz hale getirilmesidir.

Dış Güvenlik Çemberi

Dış güvenlik çemberi ilk kontrol noktasıdır. Yerleşkeye ait girişler personel, ziyaretçi ve makam girişi olarak ayrılmalıdır. Bu mümkün değilse giriş sayısı azaltılmalı ve girişler kayıt altına alınmalıdır. Kapalı otopark bulunan alanlarda kontrolsüz girişler önlenmeli, araç altı arama aynası veya araç altı kamera sistemleri kullanılmalıdır.

Orta Güvenlik Çemberi

Orta güvenlik çemberi, yerleşkeye giriş yapanların ilgili bölümlere yönlendirildiği noktadır. Dış güvenlik çemberinde kullanılan turnike ve kart sistemlerinden bu aşamada da yararlanılmalıdır.

İç Güvenlik Çemberi

İç güvenlik çemberi, yerleşke içindeki kritik alanlara giriş yapılan ve son kontrolün gerçekleştirildiği bölümdür. Bu alanlara yalnızca yetkili veya izin verilen kişilerin girmesi sağlanmalıdır.

Güvenlik Çemberlerinde Kullanılabilecek Unsurlar

• Duvar, tel örgü ve demir parmaklık gibi fiziki engeller
• Hız kesici yol ve trafik unsurları
• Nöbet noktaları
• Devriye ve arama görevlileri
• Kameralar ve aydınlatma sistemleri
• Turnike sistemleri
• Biyometrik ve kart kontrollü giriş sistemleri

Güvenlik Çemberlerine Yönelik Planlamada Dikkat Edilecek Hususlar

• Yerleşkeye ait giriş sayıları
• Fiziki engellerin kamera sistemlerine entegre edilmesi
• Nöbet noktalarının konumu ve sayısı
• Aydınlatma sistemleri
• Araç altı kontrol sistemleri
• Görevli güvenlik personeli sayısı
• Açık ve kapalı otoparklar
• Yerleşke içini gören kamera sistemleri
• Yangın alarmı ve söndürme sistemleri
• Acil durum butonu

İyi Bir Güvenlik Planlamasının Özellikleri

• Dinamik olmalıdır
• Caydırıcı olmalıdır
• Fayda-maliyet analizi gözetilmelidir
• Özgürlük ve güvenlik ilişkisi dikkate alınmalıdır

Devriye Hizmetleri

Devriyenin Tanımı

Devriye, özel güvenlik izni verilen yerlerde belirlenen bölgede, genel emniyeti korumak, suçları olmadan önce önlemek, suç işlendikten sonra şüphelileri takip etmek ve yakalamak, delilleri korumak ve gerektiğinde halka yardım etmek amacıyla özel güvenlik görevlilerinin yaya veya çeşitli araçlarla belli bir güzergah üzerinde yürüttüğü faaliyettir.

Önleyici Hizmetlerin Amacı

Önleyici hizmetler; kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak, toplumun ve kişilerin can ve mal güvenliğini korumak, kurallara aykırı davranışları caydırmak ve halkın rahatını temin etmek amacıyla yürütülür.

Yaygın Olarak Kullanılan Devriye Çeşitleri

• Yaya devriye
• Motorize devriye
• Motosikletli devriye
• Bisikletli devriye
• Atlı devriye
• Kombine devriye
• Sahil devriyesi
• Otogar devriyesi
• Sınır devriyesi
• Hava devriyesi

Devriye Yöntemleri

• Planlı devriye
• Olağan (rutin) devriye
• Dairesel devriye
• Geri dönüşlü devriye

Planlı Devriye

Yetkili amirler tarafından önceden belirlenen ve devriye personelinin uyması istenen belirli güzergahlara bağlı yürütülen devriye yöntemidir.

Olağan (Rutin) Devriye

Belirli bir plan ve programa bağlı kalmadan devriye bölgesinin rastgele gezilmesidir.

Dairesel Devriye

Devriye alanının tahmini merkezden içten dışa veya dıştan içe doğru dairesel şekilde kontrol edilmesidir.

Geri Dönüşlü Devriye

Kritik bölgelerin veya kontrol edilen alanların tekrar kontrol edilmesi esasına dayanır.

Devriye Hizmetlerinin Amacı

• Görev bölgesinde halkın can ve mal güvenliğini korumak
• Suç için elverişli ortamı azaltmak
• Suç işleme eğiliminde olanlara karşı caydırıcılık sağlamak
• İşlenen veya işlenmekte olan suçlara müdahale etmek ve genel kolluğa bildirmek
• Şüphelileri yakalamak
• Olay yeri ve suç delillerini muhafaza etmek
• Yardıma muhtaç kişilere yardım etmek
• Şüpheli kişi ve olayları gözlemlemek
• Aranan şahısları yakalayıp genel kolluğa teslim etmek

Devriye Turu Öncesi Hazırlık

Zihinsel Hazırlık

Görev bölgesi, halk, bina, tesis, aranan şahıslar, çalıntı araçlar, işlenen suçlarda kullanılan yöntemler ve sorunlu alanlar hakkında bilgi edinilmesini kapsar.

Psikolojik Hazırlık

Göreve motive şekilde çıkmak, mesleği isteyerek yapmak ve görevin gerektirdiği sorumluluğa hazır bulunmaktır.

Fiziksel Hazırlık

Kılık-kıyafet, teçhizat, araç ve gerecin görev öncesi kontrol edilmesini ifade eder.

Devriye Personelinde Bulunması Gereken Araç ve Gereçler

• Mevsime uygun kıyafet
• Not defteri ve kalem
• Kelepçe
• Düdük
• El feneri
• Cop
• Silah ve mühimmat
• Görev için gerekli diğer malzemeler

Yaya Devriye Esasları

Yaya devriye, halkla doğrudan temas kurarak güvenlik hissi oluşturan, çevreyi detaylı gözlemlemeye imkan veren devriye türüdür. Aynı güzergah ve mola noktaları sürekli kullanılmamalı; elektrik, su, doğalgaz ve iletişim şebekeleri kontrol edilmeli; bina çevresinde dolaşan şahıslar gözlenmelidir.

Motorlu Devriye Esasları

Motorlu devriye, geniş alanların daha hızlı kontrol edilmesini ve şikayetlere daha kısa sürede cevap verilmesini sağlar. Issız alanlar, ağaçlık bölgeler ve park edilmiş araç çevreleri dikkatle kontrol edilmelidir. Trafik kurallarına uyulmalı ve ayrıntılı gözlem yapılabilecek hızda seyredilmelidir.

Devriyelerin Dikkat Edeceği Hususlar

• Devriye görevlileri en az iki kişiden oluşmalıdır
• Görev üniformalı yürütülmelidir
• Görev ağır adımlarla fakat tempolu yapılmalıdır
• Ani dönüşlerle gözetlenme ihtimali kontrol edilmelidir
• Görev bölgesinde görünür olunmalı ve her an müdahaleye hazır bulunulmalıdır
• Devriye görevlisi düzgün fiziki görünüme ve güçlü iletişim becerisine sahip olmalıdır
• Görev bölgesi iyi tanınmalı, şüpheli hareketlere karşı duyarlı olunmalıdır
• Vatandaş desteği ve katılımı sağlanmalıdır

Devriyenin Görevleri

Önleyici Görevler

Suç işleme potansiyeli taşıyan şahıslara karşı caydırıcı çalışmalar yapmak, halkın yoğun olduğu yerleri kontrol etmek, olağandışı faaliyetleri araştırmak ve suç için elverişli alanları denetlemek önleyici görevler kapsamındadır.

Koruyucu Görevler

Görev alanındaki kişilerin can ve mal güvenliğini sağlamak, olay yerini ve delilleri korumak, sabotaj ihtimali olan yerleri kontrol etmek, doğal afet ve sağlık risklerine karşı tedbir almak koruyucu görevler arasında yer alır.

Yardım Görevleri

Yardıma muhtaç kişilere, kaybolan çocuklara, adres soranlara, malul ve aciz kişilere yardımcı olmak; yangın, kaza ve afetlerde gerekli yönlendirmeyi yapmak yardım görevidir.

Adli Görevler

Suça el koymak, suçun devamını engellemek, şüpheliyi yakalamak, olay yerini ve delilleri korumak, aramalar sırasında bulunan suç unsurlarını emanete alıp genel kolluğa bildirmek adli görevlerin temelini oluşturur.

Kontrol Noktaları

Kontrol Noktasının Tanımı ve Amacı

Kontrol noktası; güvenlik altına alınmış bir mevkie kişilerin veya malzemelerin kontrollü giriş ve çıkışını sağlamak amacıyla oluşturulan güvenlik alanıdır. Temel amacı, suçluların içeri girişini engellemek, şahıs ve eşya kontrolü yapmak, suç sayılabilecek maddeleri tespit etmek ve içeri sokulmasına engel olmaktır.

Kontrol noktaları aynı zamanda yaya ve araç trafiğini yönlendirir, sadece ilgili kişilerin girişine izin verir, dışarıdan gelebilecek saldırılara karşı caydırıcılık sağlar ve saldırı girişimlerinin erken aşamada fark edilmesini mümkün kılar.

Kontrol Noktalarının Hukuki Dayanağı

Özel güvenlik görevlileri kontrol noktasındaki görevlerini 5188 sayılı Kanunun 7. maddesinde verilen yetkilere göre yerine getirir. Bu kapsamda koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-Ray cihazından geçirme, bazı etkinliklerde kimlik sorma ve aramalar sırasında suç teşkil eden veya tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma yetkileri bulunmaktadır.

Kontrol Noktalarının Aşamaları

• Uzak çevre güvenlik halkası
• Ana giriş kontrol noktası
• Bina giriş kontrol noktası
• Kritik alan giriş kontrol noktası

Uzak Çevre Güvenlik Halkası

En dış çevrede görülen şüpheli veya olumsuz durumların genel kollukla paylaşılması aşamasıdır.

Ana Giriş Kontrol Noktası

Bina veya tesis sınırından içeri girişte kurulan ve ilk savunma hattı olan kontrol noktasıdır. Araç ve kişi kontrolü burada yapılabilir. Fiziki engeller ve üniformalı personel bu halkada önemlidir.

Bina Giriş Kontrol Noktası

Bina giriş kapılarında kurulur. Binaya giren kişilerin beraberindeki eşyalar da burada kontrol edilir.

Kritik Alan Giriş Kontrol Noktası

Bina içindeki hassas bölümlere girişten önce yapılan son kontroldür. Yetkisiz kişilerin bu alana girmesi engellenmelidir.

Kontrol Noktalarında Dikkat Edilecek Hususlar

Kontrol noktası, korunan yerin çalışma saatlerine göre düzenlenmelidir. İletişim ve acil haberleşme sistemleri bulunmalı, yoğunluğa göre yardımcı güvenlik cihazları kullanılmalıdır. İnsan ve eşya trafiğinin yoğun olduğu yerlerde X-Ray cihazı ve kapı dedektörü ile birlikte en az 5 personel; yoğunluğun az olduğu yerlerde ise 3 personel görevlendirilmelidir.

Kontrol Noktasında Bulunması Gereken Araç ve Ekipmanlar

• X-Ray cihazı
• Metal ve kapı dedektörü
• Yangın söndürücüler
• Kırtasiye malzemeleri
• İlk yardım malzemeleri
• Yedek anahtarlar
• Silah dolabı

Kontrol Noktasında Polisin Silahla Girmesi

Polis, mevzuatla özel olarak silah girilmesi yasaklanmış yerler dışındaki alanlara silahlı olarak girebilir. Buna karşılık özel güvenlik görevlilerinin, taşıma ruhsatlı silah sahiplerinin silahlarını muhafaza amacıyla emanete alma yetkisi yoktur. Ancak ruhsatsız silah tespit edilirse şahıs ve silah muhafaza altına alınmalı ve genel kolluğa haber verilmelidir.

Kontrol noktasında üstünü ve eşyasını aratmak istemeyen kişiye ısrar edilmez; ancak içeri girişine izin verilmez.

Kontrol Noktası Görevlisinin Özellikleri

Kontrol noktası görevlisi kullandığı güvenlik cihazlarını iyi tanımalı, bu konuda eğitim almış olmalı, dikkatli ve duyarlı davranmalı, olaylardan çabuk etkilenmemeli, kendinden emin olmalı ve ekip çalışmasına yatkın olmalıdır. Kişilere girişte izlemeleri gereken usul açıklanmalı, teknik cihazın olmadığı durumlarda çanta ve paketler sahibine açtırılarak kontrol edilmelidir.

Kontrol Noktasında Bulunması Gereken Personel Türleri

• Yönlendirici personel
• Kontrol görevlileri
• Koruma görevlileri
• Kontrol noktası sorumlusu

Kontrol Noktası İçin Özellikli Şahıslar

• Değerli madde taşıyan kişiler
• Hasta ve fiziksel engelli kişiler
• Yaşlı insanlar
• Çocuklar
• Diplomatik şahıslar
• VIP şahıslar
• Kurumda çalışanlar

Özellikli Şahısların Kontrolü

Değerli madde taşıyan kişilerin kontrolü ayrı bir bölümde yapılmalıdır. Hasta, fiziksel engelli ve yaşlı kişilere sabırla yardımcı olunmalıdır. Çocuklar kötüye kullanılabilecekleri düşünülerek dikkatle kontrol edilmelidir. Diplomatik şahıslara gerekli yardım ve kolaylık sağlanmalı; diplomatik çantalarla ilgili uluslararası kurallara uygun hareket edilmelidir. Kurum çalışanları, tesisin hassasiyetine göre turnike, kart sistemi veya duyarlı kapı ile kontrollü olarak içeri alınmalıdır.

Ziyaretçi, Personel ve Araç Kontrolü

Ziyaretçilerin kimlikleri kontrol edilmeli, görüşmek istedikleri kişiyle temas kurularak teyit alınmalıdır. Ziyaretçi giriş kartlarında yetkili olunan bölge ve süre belirtilmelidir. Personele ait paketler, izinli olanlar hariç kontrol edilmeden içeri alınmamalıdır. Araç girişlerinde personel, işletme ve ziyaretçi araçları ayrılmalı; araçlar patlayıcı, yanıcı ve tehlikeli maddelere karşı hassasiyetle kontrol edilmelidir.

Telsiz Konuşmasında Dikkat Edilecek Temel Kurallar

• Telsiz ağızdan 5 ila 10 cm mesafede tutulmalıdır
• Mesajlar kısa, açık ve anlaşılır olmalıdır
• Zor anlaşılan isimler kodlanmalıdır
• Gizli ve çok önemli olaylar telsizle söylenmemelidir
• Aynı anda aynı kanalda birden fazla çağrı yapılmamalıdır

Nokta Hizmetleri

Noktanın Tanımı

Nokta, güvenlik hizmeti alan kişiyi veya alanı korumak, tesisin hassas ve kritik bölgelerinde suçu engellemek, suçluları takip etmek ve yakalamak, yardıma muhtaç kişilere yardım etmek amacıyla sabit ve üniformalı özel güvenlik görevlisinin konuşlandırıldığı yerdir.

Nokta Kurulabilecek Yerler

Nokta hizmeti; vatandaşların yoğun bulunduğu meydanlar, parklar, alışveriş merkezleri, istasyonlar, iskeleler, sanayi ve ekonomik tesis çevresi, hassas ve kritik alanlar, koruma altındaki bina ve tesis çevresi, suç riskinin yüksek olduğu bölgeler, dış temsilcilik binaları önü ve koruma kararı bulunan kişilerin ikamet ettiği yerlerde uygulanabilir.

Nokta Görevlisinin Görevleri

• Görev alanına izinsiz girişe müsaade etmemek
• Korunan bölgeye zorla girmeye çalışanları engellemek
• Bölgedeki insan ve araçları tanımak
• Gelişen olayları amire bildirmek
• Şüpheli kişileri gözlemlemek
• Suç unsurlarını tespit ettiğinde yetkili kolluğa bildirmek

Nokta Görevlisinin Dikkat Edeceği Hususlar

Nokta görevlisi görev yerini terk edemez; en fazla 20 adım uzaklaşabilir. Kılık-kıyafet düzgün olmalı, gerekli teçhizat eksiksiz bulunmalıdır. Noktada masa, sandalye, dolap, saat, telefon, telsiz, anahtar dolabı, el feneri, yangın söndürme cihazı, ilk yardım çantası, kırtasiye malzemeleri ve önemli telefon numaraları bulunmalıdır.

Görev bölgesi dışında meydana gelen olay ilgili birimlere bildirilmeli ancak nokta terk edilmemelidir. Olağanüstü durumlarda soğukkanlı davranılmalı, insanlar güvenli alanlara sevk edilmelidir. Hakkında yakalama veya tutuklama kararı bulunan kişiler görülürse yakalanarak genel kolluğa teslim edilmelidir.

Olay Yeri ile İlgili Temel Kavramlar

Olay Yeri İncelemesinin Amacı

Olay yeri incelemesinin temel amacı, bilimsel veriler ışığında hiçbir şüpheye yer bırakmadan suçlunun suçluluğunu, masumun ise suçsuzluğunu ortaya koymaktır. Olay yeri incelemesi; olayın aydınlatılması, failin tespiti ve mağdur-fail-olay yeri ilişkisinin kurulması bakımından modern kriminal çalışmaların ilk ve temel aşamasıdır.

Temel Kavramlar

Olay

Kanunlarda açıkça suç olarak belirtilen fiil ve hareketlerin belirli zaman ve mekanda gerçekleşmesidir. Olay hareketli, dinamik, karmaşık ve hayatın akışını etkileyen bir yapı taşır.

Olay Yeri

Olayın işleniş anının, mağdur ve suç sanıklarıyla ilişkisinin saptanabildiği dinamik bölgedir.

Bulgu

Olay yeri incelemesi sırasında olay yeri-fail-mağdur ilişkisini ortaya koymak amacıyla elde edilen her türlü materyaldir.

Delil

Bir suçun aydınlatılmasına, suç fiilinin ispatına ve sanığın tespitine yarayan, hukuken yasaklanmamış her türlü ispat vasıtasıdır. Her delil bir bulgudur; ancak her bulgu delil değildir.

Delillerin Faydaları

• İşlenmiş suçu ispat edebilir
• Fail, mağdur ve olay yeri arasındaki ilişkiyi kurar
• Kimlik tespitine yardımcı olur
• Şüphelinin suçsuzluğunu da ortaya koyabilir
• Tanık beyanlarının doğruluğunu test eder
• Suçun işleniş biçimini ve psikolojik karakterini anlamaya yardım eder

Delillerin Özellikleri

• Mantıklı ve gerçekçi olmalıdır
• Olayı temsil edici olmalıdır
• Kanuna aykırı şekilde elde edilmemiş olmalıdır

Bulgu ve Delil Çeşitleri

Beyan Delilleri

Şüpheli, sanık, tanık ve mağdur ifadelerinden oluşur.

Maddi Suç Delilleri

Suçun yeniden canlandırılmasına, failin tespitine ve olay yeri-fail-mağdur ilişkisinin ortaya çıkarılmasına yarayan nesne ve izlerdir.

Maddi Delil Türleri

• Biyolojik deliller: kan, kıl, tükürük, ter, meni, tırnak, deri döküntüsü gibi unsurlar
• Kimyasal deliller: patlayıcı maddeler, boyalar, yanıcı-yakıcı maddeler, barut artıkları, narkotik maddeler, ilaçlar, cam ve toprak numuneleri
• Fiziksel deliller: silah, mermi çekirdeği, kovan, kartuş, belge, lif, giysi ve suçta kullanılan diğer araçlar
• İz delilleri: parmak izi, ayak izi, ayakkabı izi, avuç izi, kulak izi, diş izi, alet izi ve araç lastik izi

Parmak İzinin Özellikleri

Parmak izi değişmez, benzetilemez ve tasnif edilebilir niteliktedir. Bu nedenle olay yeri incelemesinde kimlik tespitine en güçlü katkıyı sağlayan iz delillerindendir.

Olay Yerine İlk Gelen Ekibin Görevleri

Özel güvenlik görevlileri görev alanında bir suçla karşılaştığında suça el koymak, suçun devamını önlemek, sanığı tespit ve yakalamak, olay yerini ve delilleri muhafaza ederek genel kolluğa teslim etmekle görevli ve yetkilidir. Ancak özel güvenlik görevlisinin olay yerini inceleme yetkisi yoktur.

İlk Ekibin Yapması Gerekenler

• Devam eden olaya müdahale edip kontrol altına almak
• Acil durum dışında olay yerine girmemek
• Olay yerini geniş hatlarıyla koruma altına almak ve güvenlik şeridi çekmek
• Genel kolluğa derhal haber vermek
• Meraklı kalabalığı uzaklaştırmak
• Delilleri hava şartlarına karşı korumak
• Görgü tanıklarını muhafaza altına almak
• Olay yerine zorunlu girenlerin bilgilerini not etmek
• Yaralı varsa ambulans istemek
• Şüpheli ile mağduru aynı yerde tutmamak

Olay Yerinde Sorumluluğu Bulunan Görevliler

• İlk ekip
• Cumhuriyet savcısı
• Olay yeri inceleme ekibi
• Soruşturma ekibi
• Diğer uzmanlar
• Adli tıp hekimi
• Acil müdahale ekibi

Olay Yerini Etkileyen Faktörler

• Hava koşulları
• Mağdur ve mağdur yakınları
• Sanık ve sanık yakınları
• Fail ve yardımcıları
• Meraklı kalabalık
• Basın mensupları
• Fırsatçılar
• Görevli olmayan personel

Şüpheli Şahıs, Eşya ve Araçlarla İlgili Alınması Gereken Tedbirler

Şüpheli Şahıs Tespitinde Dikkat Edilecek Hususlar

Kimlik belgesindeki fotoğraf ile kişinin eşkalinin uyuşmaması, kimlikte oynama bulunması, sorulara çelişkili cevap verilmesi, açıklama yapmaktan kaçınılması ve hayatın olağan akışına aykırı davranışlar şüphe sebebi olabilir. Sıcak havada kalın kıyafet giyilmesi, zayıf yüzlü ancak göbekli görünüm, aşırı terleme, titreme, donuk bakış ve sinirli tavırlar da dikkatle değerlendirilmelidir.

Şüpheli Eşya ve Paket Olaylarında Dikkat Edilecek Hususlar

Toplu ulaşım alanları, havalimanları, stadyumlar, alışveriş merkezleri ve konser alanlarında terk edilmiş veya özellikle bırakılmış gibi görünen valiz, çanta, poşet ve sırt çantaları şüpheli paket olarak değerlendirilmelidir.

Şüpheli Paketle Karşılaşıldığında Yapılması Gerekenler

• Derhal çevre güvenliği alınmalı ve kimsenin yaklaşmasına izin verilmemelidir
• Genel kolluk ve ilgili ekipler haberdar edilmelidir
• Panik oluşturulmadan tahliye sağlanmalıdır
• Pakete dokunulmamalı, dokundurulmamalı ve yeri değiştirilmemelidir
• Açık alanda en az 100 metre, kapalı alanda mümkün olan en uzak mesafe korunmalıdır
• Fotoğraf çekilmesi engellenmelidir; flaş bazı düzenekleri tetikleyebilir
• Bomba uzmanı gelene kadar kimse yaklaştırılmamalıdır

Şüpheli Araç Tespitinde Dikkat Edilecek Hususlar

Uzun süre aynı yerde park etmiş, plakası olmayan veya hasarlı, gelişigüzel veya yasak yere park edilmiş, aynı bölgeden tekrar tekrar geçen, sürücüsü şüpheli davranan ve içinde görünür kablolar bulunan araçlar şüpheli araç olarak değerlendirilmelidir.

Toplu Etkinliklerde Alınması Gereken Önlemler

Toplu etkinliklerde özel güvenlik görevlileri, katılımcı güvenliğini sağlamak ve organizasyonun düzenli şekilde yürütülmesini temin etmek için giriş-çıkış kontrolü, alan güvenliği, devriye, acil durum müdahalesi, kalabalık yönetimi ve iletişim görevlerini yerine getirir.

Toplu Etkinlik Güvenliğinde Temel Görevler

Giriş ve Çıkış Kontrolleri

• Kimlik kontrolü yapmak
• Üst araması ve çanta kontrolü yapmak
• Sadece biletli veya davetiyeli kişilerin girişini sağlamak

Güvenlik Alanları ve Devriye

• Etkinlik alanında devriye gezmek
• Kritik noktalarda konuşlanmak
• Kamera ve gözetim ekipmanlarıyla alanı izlemek

Acil Durum Müdahalesi

• Tahliye planlarını uygulamak
• İlk yardım desteği sağlamak
• Katılımcıların güvenli şekilde tahliyesini yürütmek

Kalabalık Yönetimi

• Kalabalığın düzenli hareketini sağlamak
• Bariyerlerin doğru yerde olduğundan emin olmak
• İzdihamı önleyici tedbirler almak

İletişim ve Koordinasyon

Güvenlik personeli arasında sürekli iletişim sağlanmalı, katılımcılara gerekli bilgilendirme yapılmalı ve organizatörlerle koordineli hareket edilmelidir.

Toplu Etkinliklerde Güvenlik Tedbirlerinin Önemi

• Katılımcıların güvenliğini sağlar
• Kriz durumlarına hızlı müdahale imkanı verir
• Düzenin korunmasına ve kalabalık yönetimine katkı sağlar
• Hırsızlık, şiddet ve benzeri tehditlere karşı koruma oluşturur
• Yasal ve düzenleyici gerekliliklere uyumu destekler
• Güvenlik teknolojilerinden yararlanılmasını sağlar
• Katılımcıların etkinlikten rahat ve güvenli şekilde yararlanmasına imkan verir

Sonuç

Güvenlik tedbirleri, yalnızca belirli bir noktada beklemek veya olay anında müdahale etmekten ibaret değildir. Etkili güvenlik; risk analiziyle başlayan, güvenlik çemberleriyle planlanan, devriye ve kontrol noktalarıyla sürdürülen, olay yeri koruması ve şüpheli durumlara doğru müdahale ile tamamlanan bütüncül bir süreçtir.

Bu yapı içinde özel güvenlik görevlisinin görevi; önleyici, koruyucu, yardımcı ve gerektiğinde adli nitelik taşıyan faaliyetleri mevzuata uygun, dikkatli ve koordineli biçimde yerine getirmektir. Riskin doğru tespiti, uygun güvenlik tedbirinin seçimi, olay yerinin korunması ve toplu etkinliklerde düzenin sağlanması, güvenlik hizmetlerinin başarısını doğrudan belirleyen ana unsurlardır.

Sık Sorulan Sorular